Leczenie operacyjne paluchów koślawych obrosło olbrzymią ilością mitów i półprawd. Najpoważniejszym problemem jest jednak ryzyko nawrotu samej deformacji. Jak każda operacja – korekcja haluksów niesie ze sobą określone ryzyka powikłań. Z naszego bloga dowiesz się więcej o tym, jak wygląda chirurgia stopy. Przede wszystkim z uwagi na stosunkowo długi okres powrotu do całkowitej sprawności i możliwe wyłączenie z wielu aspektów życia związanych z czasowym upośledzeniem funkcji stopy i kończyny dolnej. Istnieje około 300 opisanych technik i procedur operacyjnych dla tej deformacji.
- Utrzymują prawidłową pozycję stopy i przynoszą ulgę w bólu.
- Haluksy to deformacje w obrębie dużego palucha stopy.
- Haluksy mogą powstawać jako efekt genetycznej skłonności, polegającej na przeroście palucha względem drugiego palca, albo nieprawidłowej budowie stawu śródstopno-paliczkowego.
- Najpoważniejszym problemem jest jednak ryzyko nawrotu samej deformacji.
- Stopą egipską, czyli stopą, w której paluch jest najdłuższy, a reszta palców ustawiona jest w linii skośnej.
- Profilaktyka haluksów obejmuje przede wszystkim noszenie dobrze dobranego obuwia, najlepiej bez spiczastych, wąskich nosków, które ugniatają palce.
Marcin II, aparat korekcyjny na palce stopy, na dzień
W celu dobrania najodpowiedniejszej terapii należy w pierwszej kolejności udać się na wizytę do lekarza, który na podstawie wywiadu, przeprowadzonych testów czy też badań podologicznych, określi stopień zaawansowania haluksów. Bardzo duży wpływ na koślawość palucha ma niewłaściwe obuwie! Paluch koślawy (haluks) jest to nabyta deformacja stopy, charakteryzująca się bocznym odchyleniem palucha, który kieruje się w stronę sąsiednich palców. Te metody zwiększają istotnie siłę odwodzenia palucha. Wkładki ortopedyczne zmniejszają dolegliwości bólowe i spowalniają rozwój deformacji, poprzez prawidłowe rozkładanie nacisków w stopie. Ta deformacja stopy cechuje się również powstawaniem charakterystycznych zgrubień na II i III głowie kości śródstopia.
Należy jednak pamiętać, że oprócz nieestetycznego wyglądu, haluksy ciągną za sobą wiele przykrych konsekwencji. Statystyki wyraźnie pokazują, że nikt z problemem haluksy leczenie koślawych paluchów nie jest odosobniony. “Koślawy paluch” zwany potocznie haluksem (łac. hallux valgus) dotyka ponad połowę społeczeństwa. Jedynym sposobem trwałego usunięcia haluksów jest zabieg chirurgiczny.
Są coraz lepiej i precyzyjniej wyoblone, coraz mniej konfliktują z tkankami miękkimi, praktycznie są nieodczuwalne przez pacjenta. Płyty metalowe stosowane w czasie zespoleń kości mają coraz niższe profile i są wytrzymalsze. Pacjenci niejednokrotnie pytają o ciężkie gipsy, wielotygodniowe unieruchomienia, krępujące usztywnienia, stosowanie wystających, odznaczających się pod skórą implantów i drutów, które wystają ze stopy.
- Do najważniejszego badania diagnostycznego w ocenie stopnia zaawansowania palucha koślawego należy RTG.
- Palec młotkowaty, który jest bardzo często dolegliwością i zmianą deformacyjną towarzyszącą występowaniu haluksów.
- Za graniczną wartość prawidłową uznaje się 15°, ale warto pamiętać, że to jedynie orientacyjny wskaźnik.
- Docelowo maść ma prowadzić do zredukowania haluksów i zmniejszenia objawów.
- W sprzedaży istnieją także specjalne aparaty jak Hallufix, którego noszenie ma na celu m.in.
- Dodatkowo stopy dźwigają ciężar całego naszego ciała, należy więc także zadbać o jego prawidłową masę, gdyż nadwaga wpływa na nadmierne obciążenie.
- Wygląd haluksów jest bardzo charakterystyczny, ale zmienia się z czasem i stopniem zaawansowania.
Leczenie zachowawcze haluksów
Jedyną metodą mogącą zlikwidować paluch koślawy (haluks) jest leczenie operacyjne. Dolegliwości te mają niejednokrotnie wpływ na czas powrotu do sprawności po zabiegach operacyjnych haluksów i należy je brać pod uwagę planując operację i przygotowując się do niej. Oczywiście kontrolujemy zrost kostny palucha przy pomocy okresowo wykonywanych zdjęć rentgenowskich. Rekonwalescencja i rehabilitacja po operacji haluksów oraz związany z tym powrót do sprawności jest – podobnie jak same operacje – obciążony ogromną ilością stereotypów i mitów. Trzeba jednak powiedzieć, że nie jest to technika, którą można zastosować u wszystkich pacjentów i przy każdym rodzaju deformacji paluchów koślawych. Korzystając z tej techniki mamy także możliwość dużego zakresu przesunięcia kości, dużej korekcji deformacji.
Rehabilitacja haluksów
Okostna (błona otaczająca zdrową kość, kluczowa dla prawidłowego zrostu) ulega uszkodzeniu w znacznie mniejszym stopniu co przyśpiesza i poprawia proces gojenia się kości. W efekcie, po operacji jest mniej problemów z przykurczem torby stawowej i szybciej postępuje fizjoterapia przynosząc lepsze rezultaty. Ogromną zaletą tej techniki jest to, że nie otwiera się w trakcie operacji stawu. Efekt kosmetyczny operacji z użyciem tej techniki jest bardzo dobry. Klasyczny sposób polega na cięciu kości „w klin”, nowsze odmiany wykorzystują cięcia poprzeczne.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące haluksów
Warto spróbować wymienionych powyżej metod, jednak jeśli zniekształcenie jest dość znaczne lub pojawiają się deformacje dodatkowe jak palce młotkowate, należy myśleć o leczeniu operacyjnym. Strona główna – Staw skokowy i stopa – Haluksy i ich leczenie W grupie tej występuje szereg dolegliwości i chorób ustrojowych, które są związane z obrzękami, puchnięciem kończyn dolnych, różnorodnymi zmianami naczyniowymi.
Zazwyczaj stanowi ono wstępny etap leczenia haluksów i ma na celu maksymalne zmniejszenie tempa nasilania się deformacji oraz złagodzenie występujących objawów. W tym celu stosuje się separatory (zakładane np. na noc), dzięki którym możliwe jest właściwe ukierunkowanie palucha stopy. Choć całkowite wyleczenie często wymaga operacji, istnieją skuteczne metody zachowawcze, które mogą złagodzić objawy i spowolnić rozwój deformacji. W wyniku tej deformacji głowa kości śródstopia zaczyna wystawać poza obrys fizjologiczny, a duży paluch rotuje w kierunku kolejnego palca, często na niego nachodząc. W nomenklaturze medycznej schorzenie to określa się również mianem palucha koślawego. Całkowite cofnięcie haluksów gwarantuje chirurgiczne usunięcie deformacji, jednak jeśli zmiana nie jest zbyt rozległa, można zastosować leczenie zachowawcze w postaci separatorów, opasek, odpowiednich ćwiczeń i technik fizjoterapeutycznych.
Można zastosować też elastyczne taśmy i rozpiąć je pomiędzy paluchami a kostkami, chodzi o to, by stopa była utrzymana w pozycji rotacji zewnętrznej. W trakcie innego ćwiczenia zaleca się stanie w rozkroku i dociśnięcie stopy do podłoża przy zachowanym szerokim rozstawieniu palców. Na bardziej zaawansowanym etapie choroby należy połączyć kliny międzypalcowe z szyną na haluksy.
Paluch koślawy – sposoby leczenia
Jeśli chodzi o leczenie haluksów, zabieg wykonywany jest głównie na mięśniu gruszkowatym i mięśniu odwodzicielu palucha ze względu na najlepsze efekty przeciwbólowe. Ocena palucha koślawego stanowi niezwykle ważny element, dzięki któremu można rozpocząć odpowiednią terapię dopasowaną do konkretnego pacjenta. Do najważniejszego badania diagnostycznego w ocenie stopnia zaawansowania palucha koślawego należy RTG.
Według badań naukowych, aparaty odwodzące paluch (peloty na haluksy) nie są w stanie zminimalizować deformacji, jednak mogą czasami zmniejszać dolegliwości bólowe – jak wynika z relacji Pacjentów. Po prawidłowo przeprowadzonej operacji palucha koślawego, przez 6 tygodni pacjenci poruszają się w specjalnych butach pooperacyjnych. Jeśli haluksy nie powodują dolegliwości bólowych prowadzi się leczenie zachowawcze mające na celu powstrzymać dalszy ich rozwój. Do objawów haluksów należy także ból w okolicy stawu i palucha, co ma związek z rozwijającym się stanem zapalnym. Haluksy, inaczej koślawe paluchy, są przyczyną dolegliwości bólowych, deformacja stopy utrudnia dobranie obuwia i często powoduje otarcia. Aby całkowicie rozwiązać problem palucha koślawego, niezbędne jest leczenie operacyjne.
W sprzedaży istnieją także specjalne aparaty jak Hallufix, którego noszenie ma na celu m.in. Inną dostępną metodą jest stosowanie specjalnych wkładek do butów (np. postaci z tzw. pelotami, czyli tworami podobnymi do poduszeczek, których kształt zapewnia odtworzenie fizjologicznych krzywizn stopy). Należy jednak zaznaczyć, że u dzieci deformacja często ma podłoże wrodzone lub neurologiczne i leczenie zachowawcze nie zawsze jest skuteczne. Haluksy to nie tylko problem estetyczny, ale także źródło bólu i ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu. Odpowiednim specjalistą leczącym haluksy jest lekarz ortopeda. Istnieje kilka metod leczenia, które dobierane są podczas konsultacji specjalistycznej, na podstawie zaawansowania choroby.
Powodują zgrubienia, mogą być bolesne i utrudniać codzienne funkcjonowanie, chodzenie i dobór obuwia. Warto jednak pamiętać, że haluksy mogą mieć podłoże genetyczne. Pomocna może być rehabilitacja, która poprawi ogólne funkcjonowanie stopy i stawów i spowolni progresję zmian. Wystarczające mogą okazać się domowe sposoby, ćwiczenia i kontrola masy ciała.
Zabieg operacyjnego usunięcia haluksów przeprowadza się w sytuacji, gdy niechirurgiczne metody leczenia haluksów zawiodą, a zmiany są wyraźne, szybko postępujące i utrudniają codzienne funkcjonowanie Pacjenta. Technika ta pozwala nie tylko pokonać uciążliwy ból, ale także skorygować ustawienie palucha względem pozostałych palców. Działanie fali ciśnienia o odpowiedniej mocy ma na celu zwiększenie płaszczyzny podporu ciała, skorygowanie właściwego osadzenia środka ciężkości ciała, a także rozluźnienie nadmiernie napiętej okolicy podeszwowej stopy. Pacjent który ma koślawość występującą rodzinnie, ale nie odczuwa dolegliwości bólowych lub dyskomfortu (lub odczuwa je rzadko), a problem stanowi głównie sam aspekt estetyczny – może skorzystać z leczenia zachowawczego. Do ortopedy warto zgłosić się nie tylko w ostateczności, lecz także po zauważeniu początkowych zmian zwyrodnieniowych nie dających jeszcze dolegliwości bólowych, ponieważ wtedy skorygowanie nieprawidłowości znacznie łatwiejsze I krótkotrwałe.
Na pewno bezpieczniejsze są sporty, które nie obciążają stóp – takie jak pływanie czy zajęcia gimnastyczne bądź pilates (boso lub w wygodnym, miękkim obuwiu). Wszystkie aktywności powodujące przeciążenie przodostopia – zwłaszcza w zbyt ciasnych lub niedopasowanych butach, mogą powodować progresję dolegliwości. Intensywne uprawianie sportu przy haluksach może pogłębić i przyśpieszyć rozwijanie się deformacji.